Marechaussees gebruiken bij het uitzetten van vreemdelingen onorthodoxe methoden om ze rustig krijgen. Dat blijkt uit de verhalen van vier voormalige marechaussees vanavond in Netwerk.

Ze noemen: Het dubbelvouwen van geboeide vreemdelingen in de vliegtuigstoel, bovenop iemand gaan zitten, verwurgen, het snoeren van de mond met een theedoek, het dichtknijpen van de halsslagader, het stiekem medicijnen toedienen, het afklemmen van de mond met leren handschoenen, het knijpen in iemands testikels en langdurig op zenuwknopen drukken.

"Volmaakt onacceptabel", volgens oud-ombudsman Roel Fernhout, "maar het wordt in de hand gewerkt door een gebrek aan regelgeving. Wij hebben blijkbaar niets geleerd van het verleden." In 1992 raakte een asielzoeker na een uitzetting verlamd nadat marechaussees zijn mond hadden afgeplakt. Fernhout pleit voor een nieuw onafhankelijk overheidsonderzoek waarin in alle openbaarheid mensen moeten worden gehoord. "Haal dit uit de schemer."

Professor Etienne Vermeersch, die voor de Belgische regering onderzoek deed na de dood van een asielzoeker tijdens uitzetting, was al door Belgische uitzetters gewezen op de omstreden methoden van de Nederlandse marechaussee. "Belgische ´verwijderaars´ zeiden me dat ze soms de indruk hadden dat bepaalde problemen gemakkelijker opgelost kunnen worden met andere technieken die minder gewelddadig zijn maar even efficiënt."

Ook blijkt uit interne rapporten dat de marechaussee in het verleden een brandslang en pepperspray heeft ingezet om vreemdelingen uit te zetten. Ze werden daarin aangemoedigd door de IND. "De scoringsdrang bij de gemiddelde marechaussee-medewerker is best wel groot", zegt Serge, voormalig medewerker van de marechaussee.

Volgens de marechaussees zou, voorafgaand aan de vlucht, soms verzet door de vreemdeling worden uitgelokt om daarmee een opstootje te creëren. "Er was altijd bij dezelfde collega´s geduvel", zegt ´Hans´ over zijn oud collega´s. "Bepaalde mensen vonden het leuk om er bovenop te vliegen."

Veel incidenten worden niet gemeld. ´Bart´ zag hoe zijn toenmalige escortcommandant een vreemdeling, ondanks zijn smeken om het niet doen, toch opnieuw snoerde met een theedoek. "Wij hebben het binnenskamers gehouden. Want anders gaat binnen de marechaussee rond dat jij je collega´s hebt verraden."

´Smeergeld´

Regelmatig worden vreemdelingen geweigerd in land van herkomst. In zo´n geval kan smeergeld worden betaald. Serge: "Met een flesje whisky, sigaretten of 50 tot 100 dollar raak je een vreemdeling weer eens kwijt." Een andere marechaussee verklaart tot 200 euro te hebben betaald voor het kwijtraken van een vreemdeling. Vooral de Congolese immigratiedienst, die door de UNHCR als gewelddadig wordt omschreven, zou om smeergeld vragen.

Het laatste deel van het tweeluik ´Inpakken en Wegwezen´ wordt vanavond uitgezonden in EO Netwerk, 19:25 uur, Nederland 2, 12 oktober

Bron: Netwerk, 12 oktober