Op 28 januari 2005 hielden de IND & COA op AZC De Leemkuil in Wageningen een eerste terugkeergesprek met een vluchteling uit Sierra Leone, die al sinds 1999 in Nederland is. Onterecht, onder valse voorwendselen, werd hem geweigerd zich te laten bijstaan door een ondersteuner van zijn keuze. Dergelijke terugkeergesprekken hebben vaak een intimiderend karakter tegenover de vluchteling en daarom biedt Van Harte Pardon Wageningen een ondersteuner bij zo´n gesprek.
De ondersteuner werd geweigerd met als reden dat alleen een advocaat, dokter of iemand van Vluchtelingenwerk erbij aanwezig zou mogen zijn.
De ondersteuner vroeg om papieren waarin deze regels beschreven staan, maar die ´lagen op kantoor´ volgens de mannelijke IND-er. Maar na rondbellen bij ervaren clubs zoals Werkgroep Vluchtelingen Vrij in Groningen bleek dit nergens op papier te staan. De vluchteling mag een ondersteuner van zijn/haar keuze kiezen. De ondersteuner van Van Harte Pardon Wageningen trad weer toe tot het Terugkeergesprek, waarop vervolgens de beveiliging gebeld werd om hem te laten verwijderen. Voor de tweede maal op de gang gezet! Op de gang deelde de mannelijke IND-er die de beveiliging had geroepen nu mee dat het ´niet gebruikelijk´ is dat er iemand anders dan een vertegenwoordiger van Vluchtelingenwerk, advocaat of dokter bij aanwezig is! Plotseling was het niet meer ´verboden´. De vluchteling heeft hierover een klacht ingediend. De IND-er op de gang wilde niet vertellen wie hij was.

De klacht van de vluchteling is nu gegrond verklaard!
Hieronder volgt de tekst van de brief van de IND waarin de klacht gegrond verklaard wordt.

9 maart 2005
Klachtnr IND /500960-05

Geachte heer A (de vluchteling)

In bovengenoemde zaak heeft u een klacht ingediend. De klacht heeft u ingediend naar aanleiding van het weigeren van een persoon naar uw keuze om aanwezig te zijn bij een vertrekgesprek.

U stelt dat u tijdens het eerste vertrekgesprek van 28 januari 2005 ter ondersteuning de heer B aan uw zijde zou hebben willen gehad maar dat dit geweigerd werd door de ambtenaar van de IND. Voorgaande blijkt eveneens uit het rapport dat is opgemaakt naar aanleiding van dit gesprek.
Als toehoorder had de heer B bij dit gesprek aanwezig kunnen zijn. De stelling van de ambtenaar dat voornoemde dat niet mocht, is onjuist. Uw klacht is derhalve kennelijk gegrond.

Wellicht ten overvloede merk ik op dat indien er geen algemeen aanvaarde fatsoensnormen worden gehanteerd door aanwezigen, de ambtenaar alsnog kan besluiten tot weigering van toegang tot het gesprek.
Op 18 februari 2005 was een tweede gesprek gepland waar u voorgaande zou worden medegedeeld. Nu u niet bij dit gesprek bent verschenen en evenmin op uw kamer verbleef bleek dit onmogelijk.

Ik hoop u hiermee voldoende te hebben geinformeerd.

Hoogachtend
de Minister voor Vreemdelingenzaken en Integratie, namens deze het hoofd van de IND, namens deze drs. Y.M.W.J. Bossink-vanderSluis, plv unitmanager/sr medewerker Project Terugkeer, Locatie ´s-Hertogenbosch

Het tweede terugkeergesprek op 18 februari durfde de vluchteling niet meer aan.

Via Telefoon Pardon was een ondersteuner voor de vluchteling gevonden, die helaas geweigerd werd.
De vluchteling werd bovendien te verstaan gegeven deze ondersteuner nooit meer mee te nemen.

Conclusie: Ondersteuners, neem dit bericht mee naar een (terugkeer)gesprek met de IND.